Grootste cluster voor waterstof

Leestijd 3 minuten

Interview: Met groene waterstof kan de industrie echt circulair worden

Leestijd:
3 minuten

Interview We willen samen het grootste cluster voor groene waterstof van Europa beginnen, verklaarden Tata Steel, Port of Amsterdam en Nouryon (het voormalige AkzoNobel Specialty Chemicals) in oktober 2018. Als alles volgens planning loopt, begint in 2021 de bouw van de grootste waterelektrolysefabriek van Europa. Die wordt gevoed met water en met groene windenergie vanaf de Noordzee, en levert groene waterstof. Dat kun je als brandstof gebruiken, maar ook om restgassen zoals CO en CO₂ om te zetten in groene chemische producten. ‘Een grote stap naar de circulaire economie’, zegt Marcel Galjee, directeur Energie van Nouryon.

‘Groene waterstof wordt een essentiële bouwsteen om industrie CO–neutraal te maken.’

Schoner is een van de drie speerpunten van Port of Amsterdam. De haven zoekt waar het maar kan naar mogelijkheden om de uitstoot van CO₂ (en vervuilende stoffen) sterk te verminderen en zo de doelstelling van het klimaatakkoord van Parijs te halen – in 2030 49% minder uitstoot ten opzichte van 1990. Dat wind– en zonne–energie daarbij essentieel zijn, weten de meeste mensen. Minder bekend is dat ook ‘groene waterstof’ de ‘basis vormt voor de energietransitie’ (aldus de Waterstof Coalitie onder aanvoering van Greenpeace). Veelbelovend is het haalbaarheidsonderzoek van Port of Amsterdam, Nouryon en Tata Steel naar een grote groene waterstoffabriek, waarvan de bouw al in 2021 in het Havengebied zou kunnen beginnen. Die krijgt een vermogen van 100 megawatt en leidt tot een directe CO₂–besparing van 350.000 ton per jaar (zoveel als 40.000 huishoudens uitstoten). Een interview daarover met Marcel Galjee, directeur Energie van Nouryon. Nouryon is wereldwijd koploper in elektrolyse en duurzame elektrochemie.

Bron: Jaarlijks onderzoek door Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD)

Hoe werkt zo’n groenewaterstof– of elektrolysefabriek?

‘Waterstofgas kun je op verschillende manieren produceren. Meest gebruikelijk is door aardgas te kraken. Dat is niet groen. Je kunt het ook doen via elektrolyse: met elektriciteit watermoleculen (H₂O) omzetten in waterstofgas (H₂) en zuurstof (O₂). Gebruik je voor die elektrolyse groene energie, dan produceer je dus groene waterstof. Dat wordt nog maar weinig geproduceerd in de wereld. Wij willen energie gaan gebruiken van de nieuwe offshore windparken voor de Noord-Hollandse kust.’

Komt die groenewaterstoffabriek er echt?

‘We kondigden het met zijn drieën aan omdat we echt de intentie hebben om zo’n waterelektrolysefabriek voor groene waterstof te gaan bouwen op het terrein van Tata Steel. Het wordt de grootste van Europa, daarom moeten we de haalbaarheid van tevoren nog wel goed onderzoeken. De grootste waterstofelektrolysefabriek in Europa op dit moment staat in Noorwegen, ook van Nouryon, die is tien megawatt. In Delfzijl werken we aan plannen voor een twintig megawatt fabriek. De grootste uitdaging zijn de kosten van elektrolyse, die zijn op dit moment nog erg hoog. Wij denken dat die kosten op afzienbare termijn met de helft naar beneden kunnen. En we staan nog maar aan het begin van schaalvergroting en innovatie. De prijs van windenergie was vijftien jaar geleden ook vier tot vijf keer hoger dan van grijze energie. Nu is het bijna gelijk.’

Draagt dit veel bij aan de klimaatdoelstellingen?

‘De elektrolysefabriek die we onderzoeken is een essentiële tussenstap naar opschaling daarna. Uiteindelijk zouden we groene waterstof aan de hele regio kunnen leveren en biedt het de basis voor de ontwikkeling van andere circulaire en biobased industrieën in het havengebied. Groene waterstof wordt daarmee een essentiële bouwsteen om de hele industrie in het Havengebied CO₂–neutraal te maken, en creëert tegelijkertijd kansen voor nieuwe duurzame bedrijvigheid.’

Leg eens uit.

‘Uit de schoorstenen van Tata komt een mengeling van verschillende restgassen. Als we daaruit gassen als CO₂ en CO kunnen afscheiden, kunnen we die gebruiken als grondstof voor de fabricage van allerlei producten. Maar daarvoor heb je veel waterstof nodig. Zo sla je twee vliegen in één klap: de CO₂ komt niet in de atmosfeer, en je maakt er ook nog eens groene producten van die anders van aardolie en andere fossiele grondstoffen gemaakt worden.’

Draagt dit veel bij aan de klimaatdoelstellingen?

‘De elektrolysefabriek die we onderzoeken is een essentiële tussenstap naar opschaling daarna. Uiteindelijk zouden we groene waterstof aan de hele regio kunnen leveren en biedt het de basis voor de ontwikkeling van andere circulaire en biobased industrieën in het havengebied. Groene waterstof wordt daarmee een essentiële bouwsteen om de hele industrie in het Havengebied CO–neutraal te maken, en creëert tegelijkertijd kansen voor nieuwe duurzame bedrijvigheid.’

Wat is de rol van Port of Amsterdam hierbij?

‘De rol van Port of Amsterdam is cruciaal om dit project te laten slagen. Hun contacten met provincie, Amsterdam en andere gemeenten en de lokale bedrijven zijn essentieel. Port of Amsterdam ontwikkelt ook de infrastructuur waarmee we waterstof straks breed kunnen inzetten in het hele havengebied, dus ook om andere industrieën te verduurzamen en gezamenlijk te bouwen aan duurzame groei.’

+8.7 ha

Biobased en circulaire terreinen

+7%-punt

Schepen met ESI-korting

-18%

Steenkool

Port of Amsterdam

06-05-2019

Meer cases zoals deze

Zon in de haven

In 2016 lagen op de daken in het Amsterdams Havengebied nog nauwelijks zonnepanelen. Eind 2018 lag er maar liefst 55.000 vierkante …
Lees meer

Haven kolen- vrij in 2030

Overslag Bedrijf Amsterdam

-18%

 minder steenkool

Overslag steenkool Amsterdamse haven: 13,1 mln. ton
Lees meer

Climate Cleanup door Prodock

Het was niet toevallig dat koning Willem-Alexander zijn gast, de president van Singapore, op 21 november 2018 meenam naar …
Lees meer

Transitiestappen met OBA

Port of Amsterdam bereidt zich voor op een scenario waarin de Amsterdamse haven in 2030 kolenvrij is. Dit doet zij …
Lees meer

‘In het middelpunt van relevante transities voor de metropool Amsterdam’

Koen Overtoom CEO Port of Amsterdam Bekijk de video

Koen Overtoom CEO
Port of Amsterdam

Bekijk de video

Onze thema’s